Acta Pacis Westphalicae III D 1 : Stadtmünsterische Akten und Vermischtes / Helmut Lahrkamp
20. Revers der Stadt Münster Münster 1643 Mai 27

23
20

24

Revers der Stadt Münster


25
Münster 1643 Mai 27

26
Ausfertigung ( Pergament ): A XIV 112; dabei eine Abschrift. Kanzleivermerk auf der Ausferti-
27
gung
: Reversale civitatis ac senatus Monasteriensis, so herrn Kayserlichem reichshoffrath
28
und plenipotentiario L. Cranen außgeben erga relaxationem a iuramento ad interim. Neu-
29
tralitet betr. Druck: Gärtner I Nr. 112 S. 247 ff.
Hier gekürzt; bei Gärtner I Nr. 3 S. 5-10 undatierter Revers der Stadt Münster mit dem inserierten Hamburger Präliminarvergleich.

30
Erklärung bei der interimistischen Entbindung von ihren Eiden gegen Reichsoberhaupt und Landes-
31
herrn .

32
Nos consules et senatus civitatis Monasteriensis pro nobis et universa
33
dicta iam civitate agnoscimus et notum facimus omnibus quorum interest
34
vel quomodolibet interesse potest, quod cum vigesima quinta Decembris

[p. 25] [scan. 49]


1
anni millesimi sexcentesimi quadragesimi primi Hamburgi inter dominum
2
Conradum a Lüzow, sacrae Caesareae maiestatis, domini nostri clemen-
3
tissimi , consiliarium imperialem aulicum speciali mandato instructum,
4
et dominum Claudium de Mesmes, comitem d’Avaux, legatum serenissimi
5
Franciae regis christianissimi, conventio quaedam quoad praeliminaria pacis
6
universalis in hunc qui sequitur modum conclusa fuerit:

7
Sacrae

41
Es folgt als Insert der Hamburger Präliminarvertrag, dessen Text oft gedruckt ist; vgl. J. G.
42
Meiern I S. 8ff. , J. Du Mont VI 2 S. 231, Bougeant II S. 222–227, Sverges Trak-
43
tater
V 2 Nr. 57 S. 501ff.
Caesareae maiestatis et imperii aulici consiliarius et ad pacis
8
praeliminaria cum potestate deputatus legatus Conradus a Lüzow
9
universis et singulis, quorum interest, constare volumus: postquam
10
multis retro annis agitari coeperunt rationes instituendae de pace uni-
11
versali tractationis atque aliae ex aliis difficultates in praeliminaribus
12
emerserunt, tandem Deo adspirante et serenissimi regis Daniae tanquam
13
mediatoris interposita auctoritate factum esse, ut inter nos pro sua Caesa-
14
rea maiestate et rege Hispaniarum ex una et illustrissimum et excellen-
15
tissimum legatum dominum Claudium de Mesmes, comitem d’Avaux,
16
pro rege christianissimo ex altera parte dicta praeliminaria conclusa sint
17
sequentem in modum:

18
Loca universalis tractatus sint Monasterium et Osnabruga in Westpha-
19
lia , ex quorum utroque statim post commutatos (ut infra dicetur) salvos
20
conductus educantur militaria partium praesidia et durantibus con-
21
gressibus dictae civitates sacramento erga utramque partem solutae ad
22
neutralitatem obligentur.

23
Magistratui interim proprio cum milite et civibus sua cuiusque urbis
24
custodia relinquatur. Ipse vicissim dato reversali obstringatur ad fideli-
25
tatem et securitatem toti conventui praestandam et tractantium res ac
26
personas comitatumque sancte habendum et custodiendum; et, si quid
27
ab eo pro communi tractatus bono requisitum fuerit, praestet se quidem
28
obsequentem neutrius tamen partis iussa exequatur, nisi ab utroque
29
legatorum corpore collegiatim insinuata.

30
Uterque congressus pro uno habeatur; et ideo non solum itinera inter
31
Monasterium et Osnabrugam omnibus, quorum interest, ultro citroque
32
libere secureque commeari posse tuta sunto, sed et quicunque inter-
33
iectus locus particulari tractantium conventui pro mutua communicatione
34
commodus visus fuerit, eadem qua dictae urbes securitate fruatur; si
35
vero, quod Deus avertat, tractatus universalis re infecta dissolvetur,
36
recipiant Monasterium et Osnabruga statum et praesidia, quae nunc
37
habent, omni ex parte; at sancte religioseque servetur neutralitas ad sex
38
hebdomadas post abruptum tractatum. Salvi conductus ad Monasterien-
39
sem congressum infra enumerati commutentur utrinque omnes intra
40
menses duos a die huius conventionis; et ne diversis dissitisque procul

[p. 26] [scan. 50]


1
locis facienda commutatio implicet negotium ac novas adferat moras,
2
fiat illa Hamburgi per regios Daniae ministros.

3
Et quidem ex una parte tam Imperator, quam rex Hispaniae tradant se-
4
quentes salvos conductus quisque suos:

  • 5
    1. pro plenipotentiariis regis christianissimi,

  • 6
    2. pro residente Suecico,

  • 7
    3. pro plenipotentiariis serenissimae ducissae Sabaudiae,

  • 8
    4. pro plenipotentiarüs ordinum generalium foederati Belgii,

  • 9
    5. pro deputatis electoris Trevirensis,

  • 10
    6. pro principe Carolo Ludovico, comite Palatino Rheni, eiusque fratri-
    11
    bus aut eorum deputatis,

  • 12
    7. pro ducibus Brunsvicensibus et Luneburgensibus aut eorum deputatis,

  • 13
    8. pro illustrissimae principis Ameliae Elisabethae, lantgravii Hassiae
    14
    viduae, deputatis,

  • 15
    9. pro universis imperii ordinibus Galliae foederatis et adhaerentibus in
    16
    genere aut eorum deputatis.

17
Ex altera parte per dictos Daniae ministros dictoque loco et tempore
18
tradantur ad eundem congressum Monasteriensem christianissimi regis
19
salvi conductus:

  • 20
    1. pro plenipotentiariis Imperatoris,

  • 21
    2. pro plenipotentiariis regis Hispaniae,

  • 22
    3. pro utriusque foederatis et adhaerentibus in genere aut eorum deputatis,

  • 23
    4. pro deputatis electoris Coloniensis,

  • 24
    5. pro deputatis electoris Bavariae.

25
Salvi conductus Caesarei et Hispanici pro plenipotentiarüs ducissae
26
Sabaudiae sub ea forma concepti tradantur, quae in exemplari apud
27
serenissimum Daniae regem deposito expressa est, addito tantum titu-
28
lo tutricis filii sui, Sabaudiae ducis, et eius statum regentis. Caeteri vere
29
omnes et singuli tam ex parte Imperatoris et Hispaniae, quam ex parte
30
Galliae sub ea formula, quae novissime per mediatorum legatos communi-
31
cata partibus et ab illis probata fuit.

32
Quo facilius ex parte Hispaniae salvorum conductuum commutatio pro-
33
cedat , valeant, qui antehac a vivente serenissimo cardinale infante in
34
forma supradicta expediti fuerunt, si a rege catholico confirmentur et
35
ratihabeantur, singulis salvis conductibus dicta tractatus universalis
36
loca diesque ex praescripto sequentis articuli inserantur et praesentis trac-
37
tatus autographum data singulis legatis copia authentica apud serenissi-
38
mum Daniae regem deponatur.

39
Dies autem auspicando utrique congressui Monasteriensi nimirum et
40
Osnabrugensi dicta constitutaque esto vigesima quinta mensis Martii
41
proxime venturi, quod felix faustumque orbi christiano esse det Deus.

[p. 27] [scan. 51]


1
Praesens tractatus cum altero super iisdem pacis universalis praeli-
2
minaribus hodierna quoque die concluso inter nos, Conradum a Lüzow,
3
pro serenissimo Imperatore ex una et illustrissimum legatum dominum
4
Joannem Salvium pro serenissima regina Sueciae ex altera parte, unus
5
idemque sit tractatus nec nisi adimpletis utriusque conditionibus alteruter
6
pro impleto habeatur.

7
In quorum omnium fidem praesentes manibus nostris signatas sigillis
8
quoque mutuis firmavimus, earundem ratihabitionem a principalibus
9
utrinque nostris factam una cum dictis salvis conductibus statuto tempore
10
ac loco insinuandam promittentes. Actum Hamburgi, die 15./25. De-
11
cembris anno supra millesimum sexcentesimo quadragesimo primo.
12
Conradus a Lüzow.

13
In eaque complura nos et dictam civitatem Monasteriensem concernentia
14
contineantur, nos iuramento et fide, quibus dictae sacrae Caesareae maiestati
15
necnon serenissimo electori Coloniensi tanquam principi et episcopo
16
Monasteriensi, dominis nostris longe clementissimo et clemenrissimo,
17
tenebamur, soluti acceptaque ad hoc ab iisdem potestate, promiserimus ac
18
spoponderimus, prout harum vigore promittimus et spondemus, nos
19
omnia et singula in dicta conventione contenta, quatenus ea nos et dictam
20
civitatem concernunt, fideliter et sincere servaturos ac praestaturos, neque
21
contra ea quicquam facturos aut admissuros vel ab aliis fieri admittive
22
permissuros esse, omni dolo ac fraude remotis. Quod tamen extra praedictae
23
conventionis casum citra praeiudicium sit tam dictae sacrae Caesareae
24
maiestatis et celsitudinis electoralis, quam nostrum et dictae civitatis Mona-
25
steriensis et salvis semper et ubique iuribus et privilegiis nostris et eiusdem
26
civitatis. In huius rei fidem sigillum nostrum ac civitatis nostrae secretum
27
praesentibus in pergameno exaratis et bene memorato domino legato
28
Caesareo originali ter traditis litteris est appensum, datis et signatis in curia
29
nostra senatoria, convocatis praeter senatorium ordinem tribunis plebis et
30
praefectis omnium septendecim gildarum necnon ex omnibus legionibus
31
electis ac nominatis praecipuis civibus nostris, magno numero ad hunc
32
actum citatis et comparentibus eundemque solenni modo devota ac debita
33
cum oblatione officiorum approbantibus, anno millesimo sexcentesimo
34
quadragesimo tertio, die vigesima septima mensis Maii.

35
Iussu amplissimi senatus
36
Henr. Hollandt, rei publicae Monasteriensis secretarius,
37
iudicii imperialis camerae immatriculatus notarius, manu
38
propria subscripsi.

Dokumente