Acta Pacis Westphalicae III D 1 : Stadtmünsterische Akten und Vermischtes / Helmut Lahrkamp
64. Stadt Münster an die Friedensvermittler Münster [ca. 1644 April]

15
64

16

Stadt Münster an die Friedensvermittler


17
Münster [ca. 1644 April]

18
Konzept: A XIV 121a. Kanzleivermerk: Ad reverendissimum et illustrissimum principem
19
dominum nuncium, sanctae sedis Apostolicae cum potestate legati de latere ad tractatus
20
pacis ablegatum humilis et devota supplicatio civitatis Monasteriensis nomine suo et
21
vicinarum civitatum. – Darunter von der Hand des Stadtsekretärs H. Hollandt: Expediatur
22
pro domino nuncio, similiter expediatur pro domino legato Veneto. Für diesen sind die
23
Kurialien am Rande eingesetzt.

24
Bitte um Abschaffung oder Milderung der Licenten.

25
Illustrissime et reverendissime domine, sanctissimi domini nostri Papae
26
Innocentii ad tractatus pacis legate plenipotentiarie, domine clementissime!
27
Vestrae illustrissimae et reverendissimae celsitudini cum pro republica
28
nostra tum ob vicinarum civitatum, quarum cives cum nostratibus nego-
29
tiantur eoque in eadem nobiscum navi, constitutarum continuas interpella-
30
tiones submisse conqueri cogimur, quemadmodum aliquot ab hinc annis,
31
occasione pro dolor modo adhuc grassantis belli, uti non ita pridem sub initi-
32
um fere tractatuum eidem reverendissimae celsitudini vestrae quoque expo-
33
suimus , in hac dioecesi diversis in locis certum quoddam vectigal, quod licen-
34
tias novo et bello Hollandico primum invento vocabulo indigitant, omnibus

[p. 78] [scan. 102]


1
mercibus, quae importantur et exportantur iis locis, qua advehi aut evehi
2
solent, haud mediocri cum mercatorum tum aliorum incommodo ac damno
3
in subsidium communis patriae necessitatum impositum fuerit eoque ex-
4
emplo , uti mercatores conqueruntur, vicini excitati seu potius irritati in suis
5
territoriis veluti talionis iure usi atque non multo post ipsi non minus Hassi
6
quam Sueci eadem vectigalia calcarint. Ac licet status huius patriae initio
7
novitati huic aegre assensi, tandem plausibilibus quibusdam argumentis
8
persuasi uno duntaxat anno ea conditione, uti sine ullo personarum et rerum
9
respectu aequalitas servaretur, id quod observatum haud fuisse et sibi tan-
10
tummodo solis onus hoc obtrusum mercatores affirmant, licentias admi-
11
serint , nihilominus tamen illae in plures annos in hanc usque horam con-
12
tinentur et prope instar inveteratorum ac imperiali et procerum imperii
13
auctoritate, qua sine nulla in imperio telonia, gabellas aut vectigalia con-
14
stitui posse in vulgus notum ac pervagatum est, approbatorum vectigalium
15
stabiliendae ac in perpetuum firmandae apparent; cum tamen experientia et
16
eorum, quibus haec novitas detrimento est, testimonio constet licentias
17
hasce praeterquam, quod iis pretia mercium in duplum fere augeri necesse
18
sit, non modo mercimoniis universim exitiosas et viarum ac itinerum se-
19
curitati , quando praedones et praesidiorum utriusque partis emissarii ex-
20
pilatores , quod semper, nisi in flagranti crimine deprehensi ad insequendos
21
et observandos mercatorum currus, ne aut aliqui locum eum, in quo vecti-
22
gal pendi solet, immunes praetervehantur aut ad inspiciendum si qui forte
23
minus quam oportuerit, dependerint se missos fingere atque hoc praetextu,
24
ut compertum est, se liberare atque excusare possunt, eo fere tutius ac li-
25
berius grassentur, infestas esse, verum etiam, si res mature examinetur,
26
easdem tam huic quam vicinis regionibus minimum decuplo plus nocuisse
27
quam ex iis in aerarium illatum sit. Etenim, ut numerus certus pro incerto
28
statuatur, si octo vel decem plus millia in huius patriae aerarium illata facia-
29
mus , certe in salaria et compendia ministrorum licentiis praefectorum, ut
30
interim de aliis fraudibus, propriis eorundem mercimoniis ab licentiis haud
31
dubie liberis aliisque sordibus nihil dicatur, tantundem imputandum erit
32
atque si eadem quantitas Hassis, qui haud minus imo aliis in locis quoque
33
plus altero tanto recipiunt, tribuatur, iam summa viginti millium conficitur,
34
ut proinde, si eadem inductione per singulas ditiones, quae Rhenum inter et
35
Visurgim ut taceatur, quod serpens hoc malum ultra haec flumina se iam
36
diffuderit, huius uti asseritur patriae exemplo, licentias constituerunt, ratio-
37
cinando , eatur evidenter, patet captatione decem millium lucri huius et vici-
38
narum patriarum mercatores centum millium damno facile afflictos esse
39
neque hoc tantum damni per licentias communis patria sentit, sed cum haec
40
via semel aperta sit, quotidie, si qua necessitas et pecuniae difficultas oc-
41
currat , ad licentias tanquam promptuarium aliquod seu argenti fodinas con-
42
festim a militibus recurritur et vel veteres augentur vel novae eriguntur,
43
veluti in Rheno et Lupia proximis diebus factum recenti fama fertur, ut

[p. 79] [scan. 103]


1
prorsus timendum sit, nisi brevi malum radicibus evellatur, ne tandem in
2
immensum excrescat omnisque mercatura penitus concidat.

3
Quam ob rem cum haec, quae breviter sexcentis aliis adhuc silentio praeter-
4
missis mala perstrinximus, ex licentiis oriantur neque interim minus illae vix
5
iure aliquo introductae an sine ullo conscientiae scrupulo deinceps continuari
6
queant theologus aliquis non immerito dubitarit, tum, ut ut alibi et in vicinis
7
ditionibus tolerentur, certe ab hac patria et propinquioribus locis, unde et
8
qua merces Monasterium et Osnabrugam advehuntur, ob tractatus pacis,
9
quo omnia meliori pretio sint et d. domini legati, id quod enixe curare tam
10
Caesarea maiestas quam serenissimus elector Coloniensis, dominus noster
11
clementissimus, nobis serio gratiosissime demandarunt, commodius de-
12
centiusque hic commorari possint, nimiae illae licentiae necnon mercium
13
flagellationes lacessere oporteat insolentesque appareat, ipsos quodam-
14
modo legatos iure gentium immunes, quando iis omnia eo carius emenda
15
sunt, re ipsa vectigal dependere, reverendissimae et illustrissimae celsitudini
16
vestrae devote supplicamus, ut pro supremo, quo nomine suae sanctitatis
17
fungitur, mediatoris munere tum apud Caesareanos, tum serenissimi prin-
18
cipis nostri aliosque legatos et praecipue cancellarium et consiliarios huius
19
diocoesis aliisque locis opportunis auctoritatem sanctae sedis Apostolicae et
20
suam gratiosissime interponere dignetur, quo saepius memoratae licentiae,
21
si ullo modo fieri posset, universim et ubique, aut si hoc nullo modo impe-
22
trari queat, saltem in hac patria et vicinoribus prorsus abrogentur ac merci-
23
bus huc, qua- et undecunque vehendis ubivis locorum nullum novum onus
24
imponatur; qua in re sua reverendissima et illustrissima celsitudo non minus
25
communi patriae succurret quam paupertatem, quae ipsa quoque auctioni-
26
bus pretiorum misere premitur, sublevando pium et misericordiae plenum
27
opus praestabit.

Documents