Montag

34 Lunae] am Rande: Visitatio domini nuncii eiusque relatio de actione cum Gallis super nostris iteratis postulatis.

Lunae 26. huius inuisimus dominum nuncium hora decima antemeridiana officii et adprecandi fausta Natalitia ergo. Qua occa- sione ipse ad longum recensuit se et Venetum omnia et singula argumenta, quae tum nos tum Hispani in nostris scripturis allegaueramus, excerpta Ita-lico sermone punctatim ita connotasse, quasi ex suo ore prouenirent et ut Gallis contestari possent nullam eiusmodi apud se a nobis extare scriptu- ram; omnino conueniens esse iudicasse, ut nobis et Hispanis singulas remit- terent, priusquam Gallos alloquerentur. Hispanos nonnihil tergiuersatos, sed postero die, cum se accessissent, primo omnium, quae in sua durius dici viderentur, auditis domini nuncii rationibus emendasse et, ut ad se dein reci- peretur, consensisse.

Cum igitur praeterita die sabbati ipse et Venetus Gallos accessissent ac sin- gula, quae a nobis, quae ab Hispanis dicerentur aut dici possent, ex schedula a se conscripta exposuissent, illos multis ostendere quidem voluisse neutiquam ipsis obiici posse, quod promissis non stetissent, sed, cum urgerentur, in eo haesisse, quod licet semper haec pacis negocia coram statibus imperii tractari debere replicarent, tamen confiderentur rem quasi inextricabilem fore, si omnes conuenire deberent, ideoque adiicerent hoc se non petere sed con- tentos fore, si modo in forma collegii totum imperium repraesentantis ad- essent. Nihilominus se ab illis nullam omnino determinationem, quale illud collegium esse, quot statibus constare aut quamdiu ipsorum aduentus, an duobus, tribus aut pluribus mensibus, expectari deberet extorquere potuisse. Obiecisse illos Caesarem impedire, qua minus ordines aduentarent. Sed responsum Caesareanos eadem facilitate hoc negaturos, qua illi assererent; illis incumbere probationem, non his.

Tandem cum multa hinc inde disputa[ta] fuissent, Gallos petiisse tempus ad deliberandum; se cum Suecis hac de re communicaturos et post tres qua- tuorue dies responsum daturos. Inter caetera Seruientum quaesisse, quid, si Galassus caecidisset Torstensonium, quid facturos Caesareanos putarent, innuens sibi iam victoria utendum, quam hic aduersus Gallassum obtinuisse diceretur. Sed illi replicatum defunctum Caesarem rebus suis feliciter eun- tibus et hunc modernum semper ad pacem faciendam promptos se osten- disse. A curia Parisiensi semper scribi, quantumvis prospere res ipsis suc- cederent, serio tamen pacis negotium promotum cupere reginam et reliquos, quorum in manu regni administratio est. Praestarent id re ipsa, alioqui non effugituros reprehensionem, quasi simulate pacem ostentassent bello interim praelato. Haec et multa alia dominus nuncius.

Cui a nobis significatum Gallos monuisse protestantes, ut de conuentu quo- dam separatim instituendo cogitarent ad dissipandum istum Francofurten- sem, et expectare responsum, quo obtento in animo ipsos habere locum, ubi conuenire debeant, ipsis determinare. Ad ea excanduit dicens Gallos semper in curia confaederationes cum haereticis factas negasse atque adeo faedus Suecicum magno studio occultasse, factum id tandem palam, nunc in dies maiorem ipsorum cum haereticis amicitiam, foedera et coniunctiones detegi. Sub discessum rogauimus, ut pro impetrando saluo conductu pro marchione di Carretto, oratore Caesareo in Hispania, qui permittente Caesare in Germa- niam redire cogitaret, ad curiam Parisiensem scriberet. Id enim Caesarem desiderare. Pollicitus est se hoc libentissime facturum et ad nuncium apo-stolicum Parisiis

Niccolò Guidi di Bagno.

agentem scripturum, ut impetratas huiusmodi literas ad nuncium Madritensem

Giulio Rospigliosi (1600–1669), Nuntius in Madrid 1644–1652, Kardinal 1657, seit 1667 Papst Clemens IX.

 mitteret.

A meridie Venetum ob simile faustae adprecationis officium accessimus, ubi is haud dissimilia de Gallis disseruit. Ex cuius oratione quatuor potissimum notanda veniebant: 1. Quod Galli Caesarem incusarent, quasi status imperii impediret, quominus ad loca congressuum venire possent, unde putabat ipsum publico scripto declarare debere, quod neminem prohiberet, sed nec ullum cogeret. 2. Ut conuentum ex circulis omnibus imperii constitutum institui permitteret, in quo inhaerere viderentur. 3. Ut vel saltem hoc con- cederet, quo certi deputati ex diaeta Francofurtensi ad congressum Mona- steriensem admitterentur. 4. Ut Treuirensis in loco quodam tertio seorsim a Caesare agere permitteretur, quo palam constare possit ipsum ut captiuum non detineri. Sed de his omnibus non se prius ad nos relaturum, nisi Gallo- rum responsum accepissent.

Nos ad singula, quae opus essent, respondimus per discursum. Et primo Cae- sari iniuriam fieri, ut qui nihil aliud ageret, quam ut ne status a solitis comi- tiorum formulis secessionem facerent. Caetera aduersariis probationem in- cumbere. Ideoque Caesarem non teneri ad eiusmodi declarationes, cum sim- plici se negatione possit defendere. Ad secundum, circularem conuentum non minoribus difficultatibus quam ipsa uniuersalia comitia obnoxium ideoque ad praesens negocium impratticabilem. Ad tertium, medium hoc unicum et solum esse, quo omnibus satifieri quodque absque multa temporis iactura effectum dari posset. Et cum Venetus diceret Gallos hic conqueri Caesarem tantum eos status eligere, qui sibi fauentes essent, respondimus sine funda- mento haec dici, cum ista deputatio imperialis sit radicata in constitutionibus imperii legesque habeat certas, quas Imperator praeterire non possit, et delectum eorum, quos huc mittere deberent, non penes Caesarem, sed penes ipsos status esse. Omnino tamen sciri oportere, an Galli hoc modo contenti sint futuri. Ad 4. nihil inconsulto Caesare statui posse.

Deinde ille ad flagitationem Suecorum de mediatis statibus digressus. Cum a nobis didicisset id a Caesare in praeiudicium eorum statuum immediatorum, quibus isti mediati subiecti essent, fieri non posse, sed hoc tantum a volun- tate immediatorum dependere, statim intulit: ergo Suecis dicendum, ut agant prius cum immediatis, an illi mediatos, hoc est suae ditioni subiectos, huc adesse pati possint. Nos: id quidem fieri posse, nam etsi compareant, tamen ius dicendae sententiae in negociis tractandis non habituros. Postremo et de incommoditate tractandi per distincta congressuum loca caepit loqui et, an res eo deduci possit, ut Osnabrugensis tractatus huc transferretur. Nos: hoc a consensu partium dependere; si nullum aliud impedimentum ad tractatio- nem pacis ineundam obstaret, Caesarem forte non repugnaturum, de quo tamen mandatum expressum non haberemus.

Conclusio igitur colloquii fuit expectare nos debere, quid Galli post habi- tam cum Oxenstirna deliberationem responsuri sint. Deinde pro re nata ulterius de his agi posse. Se interea occasionem quaesiturum, ut cum dicto Oxenstirna colloqui possit, omnemque operam adhibiturum, ut ipsum quo- que in sententiam pertrahat.